Vĩ mô: Fed tăng lãi suất lần đầu từ 2023, USD lên giá
Tại cuộc họp ngày 15–16/9, Fed đã nâng lãi suất điều hành — động thái thắt chặt đầu tiên kể từ năm 2023 — trong bối cảnh lạm phát PCE năm 2026 được dự báo ở mức 3,7%, cao hơn mục tiêu 2%. Biểu đồ dot-plot cho thấy phần lớn thành viên nghiêng về vùng lãi suất quanh 4,1–4,375%.
Đồng USD phản ứng tăng giá, với chỉ số DXY dao động quanh 101 điểm. Đồng bạc xanh mạnh lên thường tạo sức ép lên giá hàng hóa định giá bằng USD, đồng thời làm tăng chi phí nắm giữ vị thế đối với nhà đầu tư. Đây là biến số vĩ mô quan trọng nhất mà nhà giao dịch cần theo dõi trong ngắn hạn.
Kim loại: Giá đồng lập đỉnh, vàng và bạc phân hóa
Giá đồng tăng phi mã nhờ lo ngại nguồn cung thắt chặt cộng hưởng với nhu cầu mạnh. Theo Sprott Asset Management, sản lượng đồng khai thác toàn cầu có thể giảm lần đầu tiên kể từ 2017 do gián đoạn tại các mỏ ở Indonesia và Cộng hòa Dân chủ Congo, làm hụt khoảng 600.000 tấn so với dự kiến. Nhu cầu tiêu thụ duy trì vững nhờ lưới điện, trung tâm dữ liệu AI và quốc phòng.
Sau khi lập đỉnh, giá đồng đã điều chỉnh nhẹ khoảng 1% về vùng 6,69 USD/pound (24/9) do hoạt động chốt lời và USD mạnh lên, song vẫn cao hơn khoảng 42% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhà đầu tư cũng đang theo dõi kế hoạch áp thuế nhập khẩu đồng của Mỹ — Bộ Thương mại đề xuất mức 15% từ tháng 1/2027 và 30% từ 2028 — cùng nguy cơ đình công tại mỏ Escondida của BHP.
Ở nhóm kim loại quý, giá vàng giao dịch quanh 4.285 USD/ounce, cao hơn khoảng 14% so với một năm trước dù chịu áp lực điều chỉnh khi USD tăng. Bạc neo quanh 64 USD/ounce, tăng mạnh hơn 40% so với cùng kỳ.
Năng lượng: Dầu Brent giữ vững trên mốc 100 USD/thùng
Giá dầu thô Brent duy trì quanh 102 USD/thùng, cao hơn khoảng 50% so với cùng kỳ năm ngoái — một trong những mức tăng theo năm ấn tượng nhất của nhóm năng lượng. Yếu tố địa chính trị, chính sách nguồn cung của OPEC+ và rủi ro gián đoạn tại các tuyến vận tải chiến lược tiếp tục là những biến số chi phối.
Với thị trường phái sinh, dầu thô vẫn là mặt hàng có thanh khoản cao và biên độ biến động lớn, đòi hỏi nhà đầu tư quản trị vị thế chặt chẽ khi giá neo ở vùng cao.
Nông sản: Đậu tương, ngô, lúa mỳ điều chỉnh sau phiên tăng mạnh
Kết phiên 22/9 trên sàn CBOT, ba mặt hàng ngũ cốc chủ lực đồng loạt giảm khi giới đầu tư chốt lời sau nhịp tăng mạnh phiên đầu tuần:
- Đậu tương kỳ hạn tháng 11 đóng cửa tại 13,25½ USD/giạ, giảm 2½ cent.
- Ngô kỳ hạn tháng 12 ở mức 5,36¾ USD/giạ, giảm 6¼ cent (-1,15%).
- Lúa mỳ kỳ hạn tháng 12 tại 7,17¼ USD/giạ, giảm 9½ cent (-1,31%).
Động lực chính vẫn đến từ lực mua của Trung Quốc: các doanh nghiệp nhà nước nước này đã đặt mua khoảng 13 triệu tấn đậu tương Mỹ trong tổng cam kết 25 triệu tấn. Số liệu USDA cho thấy doanh số bán đậu tương ròng đạt 1,70 triệu tấn trong tuần đến 10/9, riêng Trung Quốc mua 875.300 tấn. Tiến độ thu hoạch tại Mỹ nhanh hơn trung bình nhiều năm, trong khi Brazil đẩy mạnh gieo trồng vụ mới. Thị trường đang chờ kết quả cuộc đàm phán cấp cao Mỹ – Trung để định hình xu hướng.
Nguyên liệu công nghiệp: Cà phê, đường, ca cao đồng loạt giảm
Nhóm nguyên liệu công nghiệp “mềm” chịu áp lực điều chỉnh trên diện rộng. Theo Reuters, giá cà phê Arabica hạ nhiệt, trong khi đường và ca cao cũng giảm giá trong phiên gần nhất. Diễn biến này phản ánh hoạt động chốt lời và sự thận trọng của giới đầu tư trước biến số USD mạnh lên cùng triển vọng nguồn cung.
Với những doanh nghiệp và nhà đầu tư Việt Nam quan tâm tới cà phê — mặt hàng xuất khẩu chủ lực — nhịp điều chỉnh này là cơ hội để đánh giá lại chiến lược phòng vệ giá (hedging) cho vụ mới.
Nhận định
Bức tranh chung của thị trường hàng hóa phái sinh ngày 24/9 xoay quanh một trục chính: đồng USD mạnh lên sau đợt tăng lãi suất của Fed. Diễn biến này tạo áp lực điều chỉnh lên phần lớn hàng hóa định giá bằng USD, nhưng nhóm có câu chuyện cung – cầu riêng như đồng vẫn bứt phá lập đỉnh nhờ thiếu hụt nguồn cung và nhu cầu từ AI, năng lượng.
Trong ngắn hạn, nhà đầu tư nên bám sát ba biến số: (1) lộ trình lãi suất và phát biểu tiếp theo của Fed; (2) kết quả đàm phán thương mại Mỹ – Trung tác động tới nông sản; và (3) diễn biến nguồn cung kim loại, đặc biệt là đồng và các rủi ro đình công, thuế quan.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch hàng hóa phái sinh tiềm ẩn rủi ro; nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ trước khi ra quyết định.