Thị trường hàng hóa mở tuần giao dịch mới trong trạng thái nhạy cảm với địa chính trị. Giá dầu chịu áp lực tăng sau khi lực lượng Houthi tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Riyadh cuối tuần, trong khi lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz tiếp tục sụt giảm. Dầu thô một lần nữa trở thành tâm điểm dẫn dắt tâm lý toàn thị trường, chi phối cả nhóm kim loại quý lẫn nông sản.
Dầu thô dẫn dắt thị trường: rủi ro nguồn cung tại Trung Đông
Đầu phiên 21/9, giá dầu Brent dao động quanh vùng 102–105 USD/thùng và dầu WTI quanh 98–101 USD/thùng, sau các cuộc tấn công cuối tuần vào thủ đô Saudi Arabia. Theo Reuters, thị trường đặc biệt nhạy cảm với diễn biến tại eo biển Hormuz: số tàu thương mại đi qua tuyến hàng hải huyết mạch này đã giảm mạnh, có ngày chỉ còn 4 tàu so với mức bình quân nhiều hơn trước đó, làm dấy lên lo ngại gián đoạn nguồn cung thực tế.
Áp lực nguồn cung càng rõ nét khi dự trữ dầu chiến lược của Mỹ (SPR) rơi xuống khoảng 289,7 triệu thùng — mức thấp nhất kể từ năm 1982, còn tồn kho diesel vẫn thấp hơn khoảng 13% so với trung bình 5 năm. Ở chiều ngược lại, OPEC đã hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu năm 2026, nên nếu căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt, giá dầu có thể điều chỉnh giảm nhanh khi lo ngại nguồn cung được giải tỏa.
Kim loại quý giằng co sau khi Fed nâng lãi suất
Giá vàng thế giới giao dịch quanh 4.363–4.374 US/ounce sáng 21/9, giảm nhẹ sau khi khép tuần trước ở vùng 4.377 USD/ounce và chấm dứt chuỗi ba tuần giảm liên tiếp. Kim loại quý đang đứng giữa hai lực kéo trái chiều: nhu cầu trú ẩn được hỗ trợ bởi bất ổn địa chính trị, nhưng đồng USD mạnh và lãi suất cao vẫn là lực cản.
Tuần trước, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên biên độ 3,75–4,00% và để ngỏ khả năng tiếp tục thắt chặt khi lạm phát còn cao. Dù vậy, lực mua từ ngân hàng trung ương vẫn bền bỉ: riêng Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) mua thêm khoảng 20,2 tấn vàng trong tháng 8, kéo dài chuỗi mua ròng sang tháng thứ 22 liên tiếp. Trong nước, giá vàng miếng SJC ổn định quanh 144,6–147,6 triệu đồng/lượng, cao hơn giá vàng thế giới quy đổi khoảng 9,4 triệu đồng/lượng.
Kim loại công nghiệp: giá đồng neo cao sau đỉnh lịch sử
Nhóm kim loại cơ bản vẫn được chú ý sau khi giá đồng lập đỉnh lịch sử trong tháng 9. Trên sàn COMEX, hợp đồng đồng từng đóng cửa quanh 14.971 USD/tấn — mức cao nhất trong lịch sử hợp đồng này; trên sàn LME, giá đồng kỳ hạn 3 tháng có thời điểm chạm 14.779 USD/tấn.
Động lực chính đến từ kỳ vọng Mỹ áp thuế nhập khẩu đồng tinh luyện, khiến doanh nghiệp đẩy mạnh đưa hàng về Mỹ và làm tồn kho tại COMEX tăng vọt. Về phía cung, sản lượng khai thác đồng toàn cầu nửa đầu năm 2026 giảm 1,1% so với cùng kỳ, riêng Chile — quốc gia sản xuất lớn nhất — ghi nhận sản lượng tháng 7 giảm 9,4%. Với bạc, giá dao động quanh 66 USD/ounce và thị trường bước vào năm thâm hụt cấu trúc thứ 6 liên tiếp.
Nông sản phân hóa: lúa mì, ngô, đậu tương, cà phê
Kết phiên cuối tuần trước (18/9) trên sàn CBOT, giá đậu tương kỳ hạn tháng 11 giảm 16,25 cent về 13,03 USD/giạ; ngô tháng 12 giảm 3 cent còn 5,27 USD/giạ; lúa mì CBOT tháng 12 giảm 12,75 cent về 7,14 USD/giạ. Áp lực bán chủ yếu đến từ việc thiếu thông tin hỗ trợ mới và tâm lý thận trọng trước cuối tuần.
Điểm sáng của nhóm nông sản là nhu cầu từ Trung Quốc: Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) xác nhận Trung Quốc mua 111.000 tấn đậu tương cho niên vụ 2026/2027, trong bối cảnh cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Trung dự kiến diễn ra trong tuần này. Trước đó, tháng 8 là giai đoạn tăng nóng của ngũ cốc khi lúa mì Chicago tăng gần 18% và ngô tăng gần 16% do gián đoạn xuất khẩu từ Nga và Ukraine.
Với cà phê, giá robusta trên sàn London lùi về khoảng 3.481 USD/tấn (hợp đồng tháng 11), còn arabica trên sàn New York quanh 283,65 cent/pound (tháng 12). Theo Reuters, xuất khẩu mạnh từ Brazil đã phần nào giải tỏa lo ngại thiếu hụt ngắn hạn. Trong nước, giá cà phê Tây Nguyên dao động quanh 94.000–94.500 đồng/kg; lũy kế 8 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu gần 1,7 triệu tấn cà phê, đạt hơn 6 tỷ USD, tăng hơn 10% về lượng nhưng giảm 11,2% về giá trị so với cùng kỳ.
Nguyên liệu công nghiệp và các mặt hàng khác
Giá cao su tự nhiên được hỗ trợ khi chi phí nguyên liệu hóa dầu (butadiene) tăng theo giá dầu, khiến doanh nghiệp chuyển sang cao su tự nhiên thay thế; cao su RSS3 liên kỳ hạn có phiên vượt 3.100 USD/tấn, mức cao nhất trong hơn 5 năm. Ở nhóm hàng mềm, giá đường chịu áp lực bán mạnh do hoạt động thanh lý vị thế. Trong nước, giá tiêu ổn định ở 137.000–141.000 đồng/kg với xuất khẩu sang Mỹ và Trung Quốc tăng tốc; giá gạo Việt Nam đi ngang trong khi gạo Ấn Độ tăng do lo ngại nguồn cung.
Nhận định cho nhà đầu tư
Trong ngắn hạn, ba biến số cần theo dõi sát là diễn biến tại eo biển Hormuz, định hướng lãi suất của Fed và kết quả cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Trung. Đây là những yếu tố có thể tạo biến động mạnh cho cả nhóm năng lượng, kim loại và nông sản. Nhà đầu tư nên quản trị rủi ro chặt chẽ và bám sát các mốc dữ liệu thay vì kỳ vọng một xu hướng chắc chắn.
Lưu ý: Hiện nay, các mặt hàng thuộc nhóm năng lượng chưa được cấp phép giao dịch tại Việt Nam. Thông tin trong bài mang tính tham khảo thị trường, không phải khuyến nghị mua/bán.