Giá dầu thô bật tăng phiên thứ hai liên tiếp khi rủi ro gián đoạn nguồn cung tại eo biển Hormuz chưa hạ nhiệt, kéo theo làn sóng bán tháo trên thị trường kim loại quý và đẩy giá vàng thế giới xuống đáy 7 tuần. Diễn biến này chi phối toàn bộ bức tranh hàng hóa phái sinh đầu tuần, trong bối cảnh nhà đầu tư chờ đợi loạt số liệu kinh tế Mỹ và đánh giá lại lộ trình lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang (Fed).
Năng lượng: Dầu thô vượt 93 USD/thùng vì rủi ro Trung Đông
Kết thúc phiên 29/9, dầu WTI giao dịch quanh 93,5 USD/thùng, tăng gần 1% trong ngày và cộng khoảng 9% so với một tháng trước. Dầu Brent lên sát 107 USD/thùng. So với cùng kỳ năm ngoái, giá dầu đã tăng khoảng 50%.
Động lực chính đến từ căng thẳng Mỹ – Iran. Tổng thống Donald Trump đã bác đề xuất của Tehran về việc mở lại eo biển Hormuz, trong khi các cuộc đàm phán tại New York chưa đạt tiến triển đáng kể. Giới chức Iran tỏ ra hoài nghi về khả năng đạt thỏa thuận trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11.
Ở chiều ngược lại, Saudi Arabia đã khôi phục dòng chảy khoảng 3,5 triệu thùng/ngày qua tuyến ống Đông – Tây sau khi sửa chữa thiệt hại do một vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái. Nguồn cung thay thế này giúp hạn chế đà tăng, song chưa đủ xoa dịu lo ngại về tuyến vận tải huyết mạch qua Hormuz. Trên thị trường khí, giá khí tự nhiên cũng đã tăng gần 6% trong phiên trước đó.
Kim loại: Vàng chạm đáy 7 tuần, kim loại quý đồng loạt lao dốc
Giá vàng giao ngay giảm 3,5% trong phiên 28/9, xuống 4.136,81 USD/ounce – mức thấp nhất trong hơn 7 tuần. Trong phiên, kim loại quý này có lúc rơi về 4.110,55 USD/ounce, thấp nhất kể từ ngày 5/8. Sang phiên 29/9, giá phục hồi nhẹ quanh 4.137 USD/ounce.
Cú giảm bắt nguồn từ chính đà tăng của giá dầu. Chi phí năng lượng cao làm dấy lên lo ngại lạm phát, củng cố kỳ vọng Fed tiếp tục thắt chặt tiền tệ. Theo công cụ FedWatch của CME, thị trường đang định giá khoảng 94% khả năng Fed nâng lãi suất trong tháng 12. Đồng USD duy trì gần đỉnh hai tháng và lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ đi lên tạo áp lực kép lên nhóm kim loại quý không sinh lời.
Các kim loại quý khác cùng chịu sức ép: bạc giảm 4,5% còn 61,39 USD/ounce, bạch kim mất 2,8% và palladium giảm 3,6%. Với nhóm kim loại cơ bản, đồng và quặng sắt cũng giao dịch dưới tham chiếu.
Vĩ mô: Thỏa thuận thuế quan Mỹ – Trung mở lối cho nông sản
Điểm sáng vĩ mô đến từ kết quả cuộc gặp thượng đỉnh thứ hai trong năm giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ – Trung tại Washington. Hai nước nhất trí giảm thuế đối với lượng hàng hóa trị giá khoảng 60 tỷ USD và gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại.
Đáng chú ý, Trung Quốc dự kiến hạ thuế với nhiều mặt hàng nông sản Mỹ như ngô, lúa mì, lúa miến, thịt, sản phẩm sữa, dầu thực vật và thức ăn chăn nuôi – dù đậu tương không nằm trong danh sách này. Hai bên cũng lập nhóm công tác về nông nghiệp, và Trung Quốc cam kết nhập khoảng 10 triệu tấn than Mỹ mỗi năm trong giai đoạn 2027 – 2028. Tuần này, thị trường tiếp tục hướng về loạt dữ liệu lao động và chỉ số giá PCE của Mỹ để định hình kỳ vọng chính sách.
Nông sản: Đậu tương, ngô, lúa mì chịu áp lực; cà phê giữ giá
Nhóm nông sản trên sàn quốc tế giao dịch trầm lắng. Đậu tương chịu áp lực bán mạnh khi chưa xuất hiện trong danh mục giảm thuế của Trung Quốc, trong khi ngô và lúa mì cùng điều chỉnh giảm. Trên sàn CBOT, lúa mì quanh 6,9 USD/giạ và đậu tương quanh 12,9 USD/giạ.
Nguyên liệu công nghiệp: Ca cao neo cao, đường ổn định
Nhóm nguyên liệu công nghiệp phân hóa. Giá ca cao trên sàn ICE New York (kỳ hạn tháng 12/2026) giao dịch quanh 5.400 USD/tấn, tiếp tục neo ở vùng cao trong bối cảnh nguồn cung từ Bờ Biển Ngà và Ghana còn thắt chặt. Giá đường thô dao động quanh 18,56 cent/pound, ít biến động. Diễn biến các mặt hàng này tác động trực tiếp tới biên lợi nhuận của doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu trong nước.
Với cà phê, giá robusta kỳ hạn tháng 11/2026 trên sàn London dao động quanh 3.367 USD/tấn, còn arabica giao tháng 12/2026 tại New York ở mức 278,60 cent/pound. Nguồn cung dồi dào từ vụ mùa kỷ lục của Brazil tiếp tục ghìm giá arabica, trong khi rủi ro El Nino tại Tây Nguyên là yếu tố hỗ trợ robusta. Trong nước, giá cà phê giữ vững quanh 93.000 – 93.800 đồng/kg trước thềm vụ thu hoạch mới dự kiến bắt đầu tuần tới. Theo USDA, sản lượng cà phê Việt Nam niên vụ 2026/2027 ước đạt khoảng 32 triệu bao.
Thị trường trong nước: MXV-Index điều chỉnh, vàng SJC ở vùng cao
Chỉ số hàng hóa MXV-Index chốt phiên 28/9 tại 2.948,43 điểm, giảm so với mức 2.988,04 điểm cuối tuần trước, khi sắc đỏ bao trùm phần lớn các mặt hàng. Áp lực đến chủ yếu từ nhóm kim loại và nông sản, trong khi nhóm nguyên liệu công nghiệp giữ được sắc xanh nhẹ.
Trên thị trường vàng vật chất, sáng 29/9, Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn niêm yết vàng SJC tại Hà Nội quanh 139,40 – 142,40 triệu đồng/lượng (mua vào – bán ra).
Nhận định
Trong ngắn hạn, giá dầu và diễn biến đàm phán Mỹ – Iran sẽ tiếp tục là biến số dẫn dắt tâm lý thị trường. Nếu rủi ro tại Hormuz kéo dài, kỳ vọng lạm phát và lãi suất cao có thể duy trì áp lực lên nhóm kim loại quý. Với nông sản, thỏa thuận thuế quan Mỹ – Trung mở ra dư địa nhu cầu mới, song tác động sẽ có độ trễ và phụ thuộc vào từng nhóm hàng. Nhà đầu tư nên theo sát loạt số liệu kinh tế Mỹ công bố trong tuần và chủ động quản trị rủi ro vị thế.