Giá dầu thô là tâm điểm thị trường hàng hóa phái sinh phiên 16/9/2026 khi leo lên vùng cao nhất hơn bốn tháng, được thúc đẩy bởi hàng loạt gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông. Trong khi đó, kim loại quý và nhóm nông sản chủ lực duy trì đà tăng, còn cà phê và ca cao tiếp tục lao dốc.
Dầu thô neo sát đỉnh 4 tháng vì rủi ro nguồn cung
Dầu WTI giao dịch quanh 104,7 USD/thùng sáng 16/9, giảm nhẹ khoảng 1% so với phiên trước nhưng vẫn tăng gần 24% trong một tháng và hơn 64% so với cùng kỳ năm ngoái. Dầu Brent ở mức 107,9 USD/thùng. Nhịp giảm nhẹ phiên này chủ yếu mang tính điều chỉnh kỹ thuật sau khi giá chạm đỉnh bốn tháng.
Động lực chính đến từ phía cung. Ả Rập Xê Út được cho là đã hủy một số lô hàng và thông báo cho khách hàng châu Âu về việc hủy nhiều đợt giao tháng 9, sau khi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái buộc phải đóng đường ống Đông – Tây. Đây là tuyến vận chuyển thay thế quan trọng vòng tránh eo biển Hormuz, hiện chưa có lịch trình vận hành trở lại. Tại Libya, công ty dầu khí quốc gia cũng tạm dừng hoạt động hai mỏ dầu và một trạm bơm do biểu tình.
Với doanh nghiệp và nhà đầu tư hàng hóa phái sinh trong nước, biến động này mở ra cơ hội giao dịch hai chiều nhưng cũng đòi hỏi quản trị rủi ro chặt hơn khi biên độ giá năng lượng đang giãn rộng.
Kim loại: Vàng và bạc tiếp tục hút dòng tiền trú ẩn
Giá vàng tăng lên khoảng 4.311 USD/ounce, cộng thêm 0,4% trong phiên, khi đồng USD giữ trạng thái ổn định và kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ của Fed vẫn hỗ trợ nhóm kim loại quý. Bạc bật mạnh hơn, tăng 1,2% lên 64,4 USD/ounce.
Ở nhóm kim loại công nghiệp, đồng nhích nhẹ 0,25% lên 6,38 USD/pound, trong khi quặng sắt và thép giữ mặt bằng ổn định. Tại thị trường trong nước, giá vàng miếng vẫn cao hơn giá thế giới khoảng 10 triệu đồng mỗi lượng, phản ánh chênh lệch cung – cầu nội địa và tỷ giá.
Nông sản: Đậu tương, lúa mì và ngô đồng loạt tăng theo tháng
Nhóm ngũ cốc trên sàn CBOT duy trì xu hướng tích cực. Đậu tương giao dịch quanh 1.320 US cent/giạ, tăng gần 10% trong một tháng và hơn 26% so với cùng kỳ. Lúa mì ở mức 728 US cent/giạ, tăng 8% trong tháng và gần 38% theo năm. Ngô đạt 535 US cent/giạ, cộng hơn 15% trong tháng.
Đà tăng của nhóm nông sản phản ánh lo ngại nguồn cung toàn cầu cùng nhu cầu nhập khẩu ổn định, là biến số đáng chú ý với các hợp đồng phái sinh ngũ cốc trong quý cuối năm.
Nguyên liệu công nghiệp: Cà phê, ca cao lao dốc, đường điều chỉnh
Trái với đà tăng của ngũ cốc, nhóm nguyên liệu công nghiệp chịu áp lực bán mạnh. Cà phê Arabica giảm 2,4% xuống 283,65 US cent/pound, chạm đáy hơn hai tháng, giảm gần 31% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân chính là triển vọng vụ mùa kỷ lục tại Brazil: xuất khẩu cà phê nhân của nước này trong tháng 8 tăng tới 45% so với cùng kỳ.
Cà phê Robusta trên sàn London – mặt hàng gắn liền với xuất khẩu Việt Nam – lùi về khoảng 3.525 USD/tấn ở hợp đồng tháng 11. Trong nước, giá cà phê Tây Nguyên dao động 94.700 – 95.200 đồng/kg. Lũy kế 8 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu gần 1,7 triệu tấn cà phê, thu về hơn 6 tỷ USD, tăng hơn 10% về lượng nhưng giảm 11,2% về giá trị do giá xuất khẩu hạ nhiệt.
Ca cao giảm 1,7% xuống 5.923 USD/tấn, thấp hơn gần 20% so với một năm trước. Đường thô lùi 1,2% về 17,94 US cent/pound nhưng vẫn tăng hơn 6% trong một tháng.
Vĩ mô: USD ổn định, thị trường chờ dữ liệu lạm phát Mỹ
Chỉ số USD Index giữ quanh 99,6 điểm, tạo nền cho biến động hàng hóa. Nhà đầu tư đang chờ dữ liệu lạm phát Mỹ và tín hiệu chính sách từ Fed – yếu tố có thể định hình xu hướng giá vàng và năng lượng trong các phiên tới. Tại Việt Nam, tỷ giá trung tâm lập kỷ lục mới trong phiên 16/9, tiếp tục là biến số cần theo dõi với hoạt động nhập khẩu nguyên liệu.
Nhận định
Rủi ro nguồn cung Trung Đông đang là chất xúc tác lớn nhất cho thị trường hàng hóa phái sinh, đặc biệt ở nhóm năng lượng. Sự phân hóa rõ nét – năng lượng và kim loại quý tăng, nguyên liệu công nghiệp giảm – tạo dư địa cho chiến lược giao dịch linh hoạt. Nhà đầu tư nên bám sát diễn biến địa chính trị, dữ liệu lạm phát Mỹ và biến động tỷ giá để chủ động quản trị vị thế.