Lợi suất trái phiếu Mỹ lập đỉnh 24 năm, USD mạnh ghì giá hàng hóa

Biên bản họp tháng 9 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) củng cố lập trường “diều hâu”, đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm lên đỉnh 24 năm và chỉ số USD lên vùng cao nhất 18 tháng. Mặt bằng lợi suất và đồng bạc xanh cùng neo cao đang trở thành lực cản lớn nhất với giá hàng hóa toàn cầu, từ kim loại quý đến nông sản.

Biên bản Fed “diều hâu” dẫn dắt thị trường

Tâm điểm vĩ mô tuần này là biên bản cuộc họp ngày 15–16/9 của Fed, công bố ngày 7/10. Tại cuộc họp đó, Fed đã nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên vùng 3,75–4,00% với sự đồng thuận tuyệt đối 12–0. Biên bản cho thấy các thành viên tuy thống nhất về quyết định tăng lãi suất nhưng còn chia rẽ về lý do: một nhóm lo ngại các cú sốc năng lượng khiến kỳ vọng lạm phát “trượt neo”, nhóm còn lại coi lạm phát do cầu kéo mới là rủi ro lớn hơn.

Điểm chung là phần lớn thành viên vẫn đánh giá một đợt tăng lãi suất nữa trước cuối năm là phù hợp. Dù vậy, thị trường chưa vội: công cụ CME FedWatch cho thấy xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp kết thúc ngày 28/10 chỉ khoảng 19%. Lạm phát vẫn là mối lo hàng đầu khi PCE tháng 8 ở mức 3,8% và PCE lõi 3,4%, trong khi tỷ lệ thất nghiệp duy trì thấp ở 4,1%.

Lợi suất và USD cùng neo đỉnh

Phản ứng rõ nhất nằm trên thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm có thời điểm vọt trên 5,36% trong phiên 7/10 – mức cao nhất trong 24 năm – trước khi hạ nhiệt về quanh 5,28–5,31%. Lợi suất kỳ hạn 30 năm trước đó cũng chạm vùng cao nhất kể từ năm 2002.

Đồng USD hưởng lợi trực tiếp. Chỉ số USD (DXY) giữ quanh 102,2 điểm, sát mức cao nhất 18 tháng và ghi nhận tuần tăng thứ ba liên tiếp. Sức nóng của chi phí vốn còn lan sang thị trường nhà ở Mỹ khi lãi suất vay mua nhà cố định 30 năm nhảy lên 7,49% – cao nhất kể từ tháng 11/2023 – còn kỳ vọng lạm phát một năm trong khảo sát của Fed New York tăng lên 3,9%.

Với giới đầu tư hàng hóa, đây là tổ hợp bất lợi điển hình: lợi suất cao làm tăng chi phí cơ hội nắm giữ tài sản không sinh lãi, trong khi USD mạnh khiến hàng hóa định giá bằng đồng bạc xanh trở nên đắt đỏ hơn với người mua dùng ngoại tệ khác.

Kim loại quý chịu sức ép, nhưng dòng tiền trú ẩn vẫn bền

Nhóm kim loại là nơi phản ánh áp lực vĩ mô rõ nét nhất. Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), chỉ số MXV-Index nhóm kim loại từng giảm 4,54% trong tuần 28/9–2/10, kéo chỉ số chung MXV-Index lùi 2,81% về 2.904 điểm, trước khi thị trường dần hồi phục lên vùng 2.935 điểm trong tuần này.

Giá vàng giao dịch quanh 4.130 USD/ounce, có lúc rơi xuống dưới ngưỡng hỗ trợ 4.100 USD khi lợi suất và USD cùng lập đỉnh chu kỳ. Dù vậy, lực đỡ cho vàng vẫn hiện hữu: nhu cầu phòng thủ trước rủi ro tài khóa và nợ công tăng cao giúp lượng nắm giữ của các quỹ ETF vàng chạm đỉnh 4 năm, trong khi nhà đầu tư Trung Quốc trở lại sau kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng tiếp thêm thanh khoản. Đây chính là cuộc giằng co giữa phe bán theo yếu tố vĩ mô và phe mua tìm kênh trú ẩn.

Dầu và kim loại cơ bản được nâng đỡ bởi nguồn cung

Trái với kim loại quý, nhóm năng lượng và kim loại cơ bản lại tìm được lực đỡ từ phía cung. Giá dầu Brent giao dịch quanh 102,5 USD/thùng, dầu WTI trở lại trên 90 USD/thùng khi rủi ro địa chính trị Trung Đông nóng trở lại, cộng hưởng với việc một cơn bão trên Vịnh Mexico buộc đóng cửa khoảng 500.000 thùng/ngày sản lượng của Mỹ.

Giá đồng cũng neo gần vùng đỉnh lịch sử nhờ đình công tại một mỏ lớn ở Chile và thanh khoản châu Á phục hồi khi thị trường Trung Quốc giao dịch trở lại. Về dài hạn, nhu cầu đồng tiếp tục được hỗ trợ bởi các xu hướng cấu trúc như điện khí hóa, năng lượng tái tạo, xe điện và nhu cầu điện bùng nổ từ các trung tâm dữ liệu AI.

Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt Nam

Trong môi trường lợi suất và USD cùng cao, biến động giá hàng hóa nhiều khả năng được dẫn dắt bởi dòng tin vĩ mô hơn là yếu tố cung – cầu đơn lẻ. Nhà đầu tư trên thị trường hàng hóa phái sinh trong nước nên theo sát ba mốc quan trọng sắp tới: dữ liệu CPI tháng 9 của Mỹ (ngày 14/10), chỉ số giá sản xuất PPI (ngày 15/10) và cuộc họp chính sách của Fed kết thúc ngày 28/10. Những số liệu này sẽ định hình kỳ vọng lãi suất và qua đó là xu hướng của đồng USD – biến số chi phối trực tiếp mặt bằng giá hàng hóa.

Với đặc thù giao dịch hai chiều và có thể phòng vệ rủi ro, thị trường hàng hóa phái sinh mang lại dư địa cho nhà đầu tư thích ứng với cả kịch bản tăng lẫn giảm, miễn là quản trị tốt vị thế và tỷ trọng trong giai đoạn biến động cao.

Nguồn tham khảo: Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), Reuters, Saxo Bank, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).