1. Bức tranh vĩ mô: Lạm phát quay lại từ cú sốc năng lượng, tâm điểm là các quyết định của Fed và ECB
Bối cảnh vĩ mô toàn cầu hiện nay chịu ảnh hưởng mạnh từ xung đột Trung Đông và việc đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu và LNG toàn cầu. Điều này đã đẩy giá năng lượng tăng vọt, kéo lạm phát quay trở lại nhiều nền kinh tế phát triển.
Tại Mỹ, số liệu CPI tháng 3 cho thấy lạm phát toàn phần tăng lên 3,3% so với cùng kỳ, từ mức 2,4% tháng trước, trong đó giá năng lượng tăng tới 10,9%, xăng tăng hơn 21% chỉ trong một tháng. Điều này khiến thị trường đặt nhiều kỳ vọng vào cuộc họp FOMC ngày 28–29/04/2026, khi Fed phải cân nhắc giữa rủi ro lạm phát mới và tăng trưởng.
Tại châu Âu, ECB đánh giá lạm phát khu vực euro có thể duy trì quanh 2,6% trong năm 2026 do giá năng lượng cao hơn vì chiến sự Trung Đông và gián đoạn nguồn cung. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ, Đức tăng, chứng khoán toàn cầu điều chỉnh, dòng tiền có xu hướng quay lại các tài sản phòng thủ ngắn hạn.
Trong bối cảnh đó, thị trường hàng hoá phái sinh – đặc biệt là nhóm năng lượng, kim loại và nông sản – trở thành công cụ quan trọng để các doanh nghiệp và nhà đầu tư phòng hộ rủi ro giá.
2. Năng lượng: Dầu thô tăng 4 phiên liên tiếp, vượt lại mốc 100 USD/thùng
Theo SMM, đến rạng sáng 24/04/2026, giá dầu thô WTI tăng 4,35% và Brent tăng 4,02%, đánh dấu chuỗi 4 phiên tăng liên tiếp; có thời điểm Brent bật lên trên 100 USD/thùng do lo ngại leo thang căng thẳng tại eo biển Hormuz và nguy cơ gián đoạn vận chuyển dầu.
Chính quyền Mỹ đang xem xét gia hạn miễn trừ Đạo luật Jones cho phép tàu ngoại chở dầu, xăng trong nội địa để bù đắp rủi ro gián đoạn nguồn cung [news.metal.com/1y]. Các nhà phân tích cảnh báo, nếu đàm phán Mỹ – Iran không tiến triển, thị trường dầu sẽ càng nhạy cảm với mọi thông tin mới từ khu vực Trung Đông.
Với nhà đầu tư Việt Nam giao dịch phái sinh dầu qua các sở liên thông quốc tế, đây là cơ hội nhưng cũng là rủi ro biên độ lớn. Chiến lược hợp lý là ưu tiên phòng hộ chi phí nhiên liệu cho doanh nghiệp vận tải, hàng không, logistics, kết hợp giao dịch theo xu hướng nhưng phải kỷ luật về quản trị rủi ro.
3. Kim loại cơ bản: Đồng LME giảm, nickel đi ngược chiều
Thị trường kim loại cơ bản đang phản ứng với cả cú sốc năng lượng lẫn dữ liệu kinh tế Trung Quốc.
Ngày 20/04/2026, giá đồng kỳ hạn 3 tháng trên LME giảm 0,67% xuống 13.257 USD/tấn, tiếp tục chuỗi điều chỉnh do tâm lý thận trọng trước căng thẳng Hormuz và triển vọng thương mại toàn cầu. Ngược lại, hợp đồng đồng hoạt động mạnh nhất trên Sàn Thượng Hải tăng 0,41% nhờ nhu cầu trong nước ổn định và tồn kho giảm gần 45% kể từ giữa tháng 3 [baonghean.vn/1j]. Điều này phản ánh sự phân hoá giữa lo ngại vĩ mô toàn cầu và nhu cầu thực tế tại Trung Quốc.
Trong phiên đêm 23–24/04, LME nickel tăng 1,68% và SHFE nickel tăng 1,65%, trong khi LME đồng và thiếc lần lượt giảm hơn 1% [news.metal.com/1y]. Thị trường nhôm, kẽm, thiếc, nickel nhìn chung dao động trong biên độ rộng khi nhà đầu tư đánh giá lại rủi ro cung ứng và chi phí năng lượng.
Với nhóm kim loại, đây là mảnh ghép quan trọng cho danh mục phái sinh kim loại, nhất là đối với doanh nghiệp sử dụng đồng, nhôm, niken trong sản xuất dây cáp, điện, cơ khí, xây dựng – nơi phái sinh giúp khoá giá đầu vào trong bối cảnh giá biến động mạnh.
4. Kim loại quý: Vàng và bạc điều chỉnh sau nhịp tăng nóng
Trên thị trường kim loại quý, giá vàng và bạc chịu áp lực chốt lời khi đồng USD mạnh lên và lãi suất thực tăng.
Đến 6h42 sáng 24/04/2026 (giờ Trung Quốc), giá COMEX vàng giảm 0,93% và COMEX bạc giảm mạnh 3,21%. Tại Trung Quốc, hợp đồng vàng Thượng Hải (SHFE) giảm 0,2% và bạc giảm 1,58% [news.metal.com/1y]. Đà giảm này diễn ra sau chuỗi tăng trước đó nhờ nhu cầu trú ẩn an toàn trước xung đột Trung Đông.
Điều này cho thấy vàng vẫn giữ vai trò phòng thủ dài hạn, nhưng trong ngắn hạn biến động có thể rất mạnh theo dữ liệu lạm phát và kỳ vọng chính sách tiền tệ của Fed. Với nhà đầu tư phái sinh, việc kết hợp vàng với dầu và đồng giúp đa dạng hoá danh mục, nhưng cần lưu ý tương quan giữa các nhóm tài sản trong bối cảnh “cú sốc năng lượng”.
5. Nguyên liệu công nghiệp: Áp lực từ chi phí năng lượng và dòng vốn
Nhóm nguyên liệu công nghiệp – bao gồm cà phê, ca cao, đường, bông – tuy không xuất hiện dày đặc trong các bản tin ngày 24/04, nhưng vẫn chịu ảnh hưởng gián tiếp từ chi phí vận chuyển và năng lượng tăng.
Các phân tích kỹ thuật về cà phê, ca cao, đường gần đây cho thấy giá đã trải qua giai đoạn tăng mạnh trước đó nhờ thời tiết bất lợi và nguồn cung thắt chặt, hiện đang có xu hướng điều chỉnh, tích luỹ lại vùng giá cao. Trong khi đó, dữ liệu trên các nền tảng như TradingEconomics phản ánh giá cà phê, ca cao vẫn neo ở vùng lịch sử cao, giữ rủi ro biến động lớn.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi xuất khẩu cà phê, đường, ca cao, việc tận dụng công cụ phái sinh để khoá biên lợi nhuận là cần thiết, đặc biệt khi chi phí vận chuyển, logistics có thể tăng trở lại nếu xung đột kéo dài.
6. Nông sản: Rủi ro chi phí đầu vào từ phân bón và năng lượng
Giá nông sản chủ lực như lúa mì, đậu tương, ngô bị chi phối bởi hai yếu tố chính: thời tiết và chi phí đầu vào (phân bón, năng lượng). Các báo cáo triển vọng hàng hoá tháng 4 cho thấy lúa mì và đậu tương vẫn giữ được mặt bằng giá cao do nguồn cung không thực sự dư thừa, trong khi chi phí năng lượng tăng làm đội giá vận chuyển và chế biến.
Trong bối cảnh này, nhà đầu tư và doanh nghiệp Việt Nam cần chú ý:
- Các hợp đồng tương lai lúa mì, đậu tương, ngô có thể bước vào giai đoạn biến động mạnh quanh mùa gieo trồng và thu hoạch.
- Việc kết hợp phân tích kỹ thuật trên tin tức cơ bản từ các hãng như Reuters, S&P Global, IEA giúp xây dựng chiến lược phái sinh nông sản chặt chẽ hơn.
7. Hàm ý cho nhà đầu tư phái sinh tại Việt Nam
Trong ngày 24/04/2026, tin tức nổi bật nhất là dầu thô tăng liền 4 phiên, vượt lại ngưỡng tâm lý do căng thẳng Trung Đông, kéo theo biến động lan sang kim loại cơ bản, kim loại quý và nông sản. Điều này mở ra một số hàm ý:
- Năng lượng (dầu) tiếp tục là “biến số trung tâm” chi phối lạm phát và chính sách tiền tệ toàn cầu, từ đó tác động tới vàng, kim loại và nông sản.
- Kim loại cơ bản như đồng, niken phản ứng trái chiều, cho thấy sự phân hoá giữa lo ngại vĩ mô và nhu cầu thực tế tại Trung Quốc – cơ hội cho chiến lược giao dịch theo chênh lệch (spread) giữa các sàn.
- Nguyên liệu công nghiệp (cà phê, ca cao, đường) duy trì vùng giá cao, rủi ro đảo chiều lớn; doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên ưu tiên phòng hộ hơn là đầu cơ.
Đối với nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam, việc xây dựng danh mục đa dạng giữa 4 nhóm: nông sản, nguyên liệu công nghiệp, kim loại, năng lượng – cùng kỷ luật quản trị rủi ro – sẽ là chìa khoá để tận dụng cơ hội trong giai đoạn thị trường hàng hoá phái sinh biến động mạnh hiện nay.