1. Bức tranh vĩ mô: Căng thẳng Iran đẩy chi phí năng lượng và rủi ro lạm phát tăng cao
Diễn biến nổi bật nhất trong ngày là căng thẳng leo thang tại Trung Đông, đặc biệt giữa Mỹ, Israel và Iran. Theo tổng hợp từ các nguồn tin quốc tế uy tín, các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào hạ tầng năng lượng, cùng nguy cơ Iran phong toả eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu và khí hoá lỏng lớn nhất thế giới – đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo.
Nhà đầu tư ồ ạt tìm đến USD và trái phiếu Mỹ như tài sản trú ẩn, đẩy chỉ số DXY tăng mạnh, lợi suất trái phiếu 10 năm Mỹ đi lên. Hệ quả là dòng tiền rút ròng khỏi kim loại quý, gây ra cú chỉnh sâu trên vàng và bạc sau giai đoạn tăng nóng, trong khi chi phí năng lượng bị đẩy lên, đe doạ lạm phát trở lại ở nhiều nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam.
2. Kim loại: Vàng thế giới mất gần 300 USD,
2.1. Vàng thế giới “gãy” 2 vùng hỗ trợ quan trọng
Theo dữ liệu thị trường ngày 04/03/2026, giá vàng giao ngay quốc tế có thời điểm giảm gần 300 USD/ounce so với ngày trước đó, lùi về quanh vùng 5.040–5.050 USD/ounce sau khi xuyên thủng liên tiếp hai mốc hỗ trợ quan trọng 5.300 USD/ounce và 5.250 USD/ounce.
Áp lực bán đến từ:
- USD tăng khoảng 0,8–0,9% so với rổ tiền tệ chủ chốt.
- Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ 10 năm đi lên, khiến vàng mất bớt sức hấp dẫn so với tài sản sinh lãi.
- Hoạt động chốt lời và giải chấp các vị thế mua vàng sử dụng đòn bẩy sau chuỗi tăng thẳng đứng nhờ tin tức xung đột Trung Đông.
Trong bối cảnh đó, các hợp đồng phái sinh vàng trên sàn quốc tế chứng kiến biên độ dao động cực lớn trong phiên, với mức giảm intraday 4–5% không còn là hiếm.
2.2. Vàng SJC, vàng nhẫn trong nước lao dốc hàng triệu đồng
Thị trường vàng miếng và vàng nhẫn tại Việt Nam phản ứng ngay lập tức:
- SJC tại các thương hiệu lớn (SJC, DOJI, PNJ, Bảo Tín Minh Châu, Phú Quý…) đồng loạt niêm yết quanh 185,2–188,2 triệu đồng/lượng, giảm tới khoảng 2,7 triệu đồng/lượng so với phiên trước.
- Vàng nhẫn 9999, nhẫn tròn trơn tại nhiều doanh nghiệp lớn cũng giảm từ 1,5 đến 2,7 triệu đồng/lượng, tuỳ thương hiệu.
Đáng chú ý, giá vàng miếng trong nước vẫn duy trì chênh lệch rất cao so với vàng thế giới quy đổi (khoảng hơn 20 triệu đồng/lượng), phản ánh yếu tố cung – cầu nội địa, tâm lý nắm giữ và yếu tố hành chính đặc thù của thị trường vàng Việt Nam. Nhà đầu tư tham gia phái sinh vàng quốc tế cần tách bạch rõ diễn biến này với thị trường vật chất trong nước.
2.3. Bạc: Nhu cầu công nghiệp suy yếu, giá giảm sâu
Không chỉ vàng, bạc thế giới cũng giảm mạnh hơn 10%, về vùng khoảng 79 USD/ounce sau khi vừa thiết lập đỉnh 4 tuần trong phiên trước đó.
Bạc vừa mang tính chất kim loại quý, vừa là nguyên liệu công nghiệp quan trọng trong điện tử, pin mặt trời… Lo ngại tăng trưởng chậm lại cộng hưởng với đồng USD mạnh khiến nhà đầu tư thu hẹp vị thế trên bạc. Hoạt động bán kỹ thuật khi giá phá vỡ các vùng hỗ trợ ngắn hạn càng nới rộng biên độ giảm.
3. Năng lượng: Dầu Brent vượt 85 USD/thùng, rủi ro lạm phát quay lại
Theo các bản tin cập nhật sáng 04/03/2026, dầu thô thế giới bật tăng rất mạnh:
- Brent tăng khoảng 7%, có lúc chạm 85,12 USD/thùng – mức cao nhất kể từ tháng 7/2024.
- WTI tăng khoảng 7% lên vùng 76,26–77,5 USD/thùng – cao nhất kể từ tháng 6/2024.
Nguyên nhân chính:
- Nguy cơ nguồn cung tại Trung Đông bị gián đoạn nếu eo biển Hormuz – nơi trung chuyển phần lớn dầu và LNG toàn cầu – bị thu hẹp lưu thông.
- Rủi ro tấn công vào hạ tầng dầu khí tại các quốc gia vùng Vịnh.
Các tổ chức như JP Morgan, Bernstein cảnh báo, nếu căng thẳng kéo dài, Brent hoàn toàn có thể vượt 100 USD/thùng. ING, Goldman Sachs ước tính chỉ cần giá dầu tăng thêm 10% đã đủ để thâm hụt cán cân vãng lai nhiều nền kinh tế mới nổi nới rộng 0,4–0,6 điểm %, lạm phát tại châu Á mới nổi có thể tăng thêm gần 0,7 điểm %.
Đối với nhà đầu tư hàng hoá phái sinh tại Việt Nam, nhóm dầu thô (WTI, Brent) là tâm điểm cơ hội – nhưng cũng là tâm điểm rủi ro – khi biến động intraday mở rộng đáng kể.
4. Nông sản: Ngô, đậu tương, lúa mì đứng trước chu kỳ giá mới
Trên thị trường nông sản quốc tế, báo cáo phân tích mới nhất cho thấy:
- Ngô, đậu tương, lúa mì đã điều chỉnh mạnh từ đỉnh lịch sử 2022 về vùng giá thấp, khiến tâm lý chung vẫn thiên về “bearish”, nhưng dấu hiệu tạo đáy đang dần rõ hơn.
- Giá ngô kỳ hạn tháng 5 dao động tăng dần, tạo mô hình đáy cao dần kể từ giữa tháng 1/2026.
- Đậu tương và lúa mì cũng ghi nhận chuỗi đáy – đỉnh cao dần khi bước vào năm vụ mới 2026 ở Bắc bán cầu.
Ba yếu tố đang ủng hộ xu hướng giá nông sản trong năm 2026:
- Dân số thế giới vượt 8 tỷ người, nhu cầu lương thực và năng lượng sinh học (ethanol, biodiesel từ ngô, đậu tương) tăng bền vững.
- Áp lực chi phí đầu vào (phân bón, năng lượng, nhân công) vẫn cao do di sản lạm phát sau đại dịch.
- Thời tiết và rủi ro địa chính trị (chiến tranh, cấm vận, hạn chế xuất khẩu) luôn tiềm ẩn, có thể nhanh chóng thắt chặt nguồn cung.
Đối với nhà đầu tư Việt Nam giao dịch phái sinh nông sản (ngô, đậu tương, lúa mỳ, cà phê, ca cao, đường…), giai đoạn hiện tại là thời điểm thích hợp để theo dõi kỹ tín hiệu tạo đáy trung – dài hạn, kết hợp phân tích kỹ thuật với dữ liệu mùa vụ (WASDE, thời tiết Mỹ – Brazil – châu Âu).
5. Nguyên liệu công nghiệp: Ca cao điều chỉnh, đường hưởng lợi từ giá dầu
Trong rổ nguyên liệu công nghiệp, một số điểm đáng chú ý:
- Ca cao thế giới sau chuỗi tăng vọt 2023–2025 đang bước vào nhịp điều chỉnh khi sản lượng tại Tây Phi và Nam Mỹ có dấu hiệu cải thiện, tồn kho dần phục hồi.
- Đường thô lại có xu hướng tăng do giá dầu cao làm gia tăng nhu cầu mía cho sản xuất ethanol, đặc biệt tại Brazil, khiến lượng mía dành cho đường tinh luyện giảm xuống.
Điều này khiến nhóm ca cao, đường, cà phê trở nên nhạy mạnh hơn với biến động dầu thô – một yếu tố nhà đầu tư phái sinh cần tính đến khi xây dựng chiến lược đa tài sản giữa năng lượng và nguyên liệu công nghiệp.
6. Hàm ý cho nhà đầu tư phái sinh tại Việt Nam
Từ diễn biến ngày 04/03/2026 trên 4 nhóm: kim loại, năng lượng, nông sản, nguyên liệu công nghiệp, có thể rút ra một số điểm chính:
- Biến động (volatility) đang tăng mạnh, đặc biệt ở vàng, dầu, bạc, đường… Đây là môi trường phù hợp cho giao dịch phái sinh ngắn hạn, nhưng mức rủi ro thua lỗ do đòn bẩy cũng tăng tương ứng.
- Vàng và bạc: không nên mua đuổi sau tin xấu hay tin tốt; ưu tiên giao dịch theo vùng giá, kết hợp chặt chẽ quản trị rủi ro và kỷ luật cắt lỗ.
- Dầu: bám sát tin tức Iran – Trung Đông, các tuyên bố liên quan eo biển Hormuz, cùng chính sách sản lượng của OPEC+; hạn chế giữ vị thế lớn qua đêm trong giai đoạn tin dồn dập.
- Nông sản (ngô, đậu tương, lúa mỳ, cà phê, ca cao, đường): theo dõi đồng thời 3 trụ cột: thời tiết – chi phí năng lượng – báo cáo cung cầu (WASDE, tồn kho). Đây có thể là giai đoạn tích luỹ cho chu kỳ giá mới.
(Bài viết được hỗ trợ bởi AI)