Bối Cảnh Vĩ Mô: Địa Chính Trị Vẫn Là Yếu Tố Chi Phối
Thị trường hàng hóa toàn cầu tuần này tiếp tục vận hành dưới sức ép của hai lực lượng đối lập: căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông — đặc biệt là tình trạng eo biển Hormuz bị hạn chế lưu thông — và lập trường thắt chặt tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Cuộc họp FOMC ngày 19/3 dự kiến chỉ một lần cắt giảm lãi suất trong năm 2026 đã kéo đồng USD tăng mạnh, gây sức ép đồng thời lên nhóm kim loại quý trong khi năng lượng vẫn ở mức lịch sử cao.
Đáng chú ý, ngày 24/3 thị trường đang chờ đón dữ liệu PMI sản xuất và dịch vụ tháng 3 của Mỹ — một chỉ báo quan trọng có thể tác động trực tiếp đến kỳ vọng lãi suất và biến động giá vàng trong ngắn hạn.
Năng Lượng: Dầu Thô Lao Dốc Mạnh, Vẫn Trong Vùng Nguy Hiểm
Đây là diễn biến nổi bật nhất của phiên giao dịch hôm nay.
Theo Reuters, giá dầu WTI đã giảm khoảng 11% trong phiên 23/3, sau khi Tổng thống Trump phát đi tín hiệu có thể tháo gỡ bế tắc tại eo biển Hormuz. Tính đến ngày 24/03/2026, dầu thô WTI đang giao dịch ở mức khoảng $90,4/thùng. Đây là mức giảm đáng kể so với đỉnh gần $106/thùng được thiết lập trong tháng 2.
Tuy nhiên, rủi ro vẫn còn đó. IEA mô tả tình trạng gián đoạn nguồn cung do eo biển Hormuz gây ra là “gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ toàn cầu”, với sản lượng tại vùng Vịnh bị cắt giảm hơn 10 triệu thùng/ngày. IEA cũng đã phải kích hoạt 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp để bình ổn thị trường.
Khuyến nghị theo dõi: Bất kỳ diễn biến nào liên quan đến eo biển Hormuz đều có khả năng đẩy giá dầu biến động $5–$10/thùng chỉ trong vài phút.
Kim Loại Quý: Vàng Giảm Mạnh Từ Đỉnh Lịch Sử, Bạc Phân Hóa
Giá vàng giao ngay tính đến ngày 24/03/2026 đứng ở mức $4.320/oz — đã giảm đáng kể so với mức đỉnh lịch sử $5.595/oz thiết lập hồi ngày 29/01/2026. Dù vậy, so với cùng kỳ năm ngoái, kim loại quý này vẫn tăng hơn $1.400/oz.
Nghịch lý của thị trường hiện tại là: Vàng vốn được kỳ vọng sẽ hưởng lợi khi rủi ro địa chính trị leo thang, nhưng giá dầu tăng cao lại làm dấy lên lo ngại lạm phát, kéo đồng USD và lợi suất trái phiếu tăng theo — qua đó bào mòn sức hấp dẫn của vàng như tài sản trú ẩn an toàn.
Về triển vọng trung hạn, J.P. Morgan dự báo vàng sẽ hướng tới mức $5.055/oz vào quý 4/2026, với nhu cầu từ ngân hàng trung ương và nhà đầu tư tiếp tục đóng vai trò nền tảng cho xu hướng tăng dài hạn.
Bạc hiện giao dịch quanh $65–$70/oz, áp lực thanh lý vị thế đòn bẩy kết hợp lo ngại về nhu cầu công nghiệp yếu hơn đang khiến bạc giảm mạnh hơn vàng trong đợt điều chỉnh này.
Nông Sản: Đậu Tương và Lúa Mỳ Chịu Sức Ép Kép
Nhóm ngũ cốc và cây có dầu tiếp tục đối mặt với thách thức cả về cung lẫn địa chính trị thương mại.
Trong phiên cuối tuần qua, ngô giảm khoảng 0,75%, đậu tương giảm 0,5%, và đặc biệt lúa mỳ mùa đông bị bán mạnh hơn với mức giảm trên 3% ở một số hợp đồng. Tâm lý thị trường bị ảnh hưởng bởi lo ngại cuộc gặp thượng đỉnh Trump–Tập Cận Bình có thể bị hoãn do tình hình xung đột.
Về cơ bản cung cầu, theo báo cáo WASDE tháng 3/2026 của USDA, giá đậu tương niên vụ 2025/26 được dự phóng ổn định ở mức $10,20/giạ, trong khi lúa mỳ tăng nhẹ $0,05 lên $4,95/giạ nhờ sản lượng Ukraine và Kazakhstan cải thiện.
Đáng chú ý, Trung Quốc nhập khẩu đậu tương Brazil tăng 80% trong hai tháng đầu năm 2026 — phản ánh xu hướng đa dạng hóa nguồn cung của Bắc Kinh nhằm giảm phụ thuộc vào đậu tương Mỹ trong bối cảnh căng thẳng thương mại.
Riêng cà phê, giá cà phê đã tăng mạnh trong năm 2025 do thời tiết và lo ngại nguồn cung — và hiện tại thị trường đang kỳ vọng đà tăng này sẽ hạ nhiệt dần trong năm 2026 khi nguồn cung phục hồi.
Kim Loại Công Nghiệp: Đồng Thiếu Hụt Cấu Trúc, Thép Vẫn Áp Lực
Thị trường đồng bước vào trạng thái thiếu hụt trong năm 2026, khi làn sóng đầu tư vào trung tâm dữ liệu cùng nhu cầu từ xe điện và điện mặt trời đẩy cầu tăng mạnh, trong khi nguồn cung mỏ bị gián đoạn và quá trình cấp phép khai thác mới diễn ra chậm chạp. Đây là câu chuyện hỗ trợ giá đồng dài hạn mà nhà đầu tư cần nắm bắt.
Ngược lại, nhu cầu thép tại Trung Quốc tiếp tục trì trệ, và việc dự án Simandou tại Guinea đi vào hoạt động dự kiến sẽ bổ sung thêm 20 triệu tấn quặng sắt vào thị trường Trung Quốc ngay trong năm 2026 — tạo áp lực xuống đối với giá quặng sắt.
Nhận Định Tổng Quan
| Mặt hàng | Giá tham chiếu (24/03/2026) | Xu hướng ngắn hạn |
|---|---|---|
| Dầu WTI | ~$90,4/thùng | ↓ Giảm mạnh, biến động cao |
| Dầu Brent | ~$93–95/thùng | ↓ Rủi ro 2 chiều |
| Vàng (XAU) | ~$4.320/oz | ↓ Điều chỉnh, hỗ trợ dài hạn |
| Bạc (XAG) | ~$65–67/oz | ↓ Áp lực |
| Lúa mỳ (CBOT) | ~$4,95/giạ | ↓ Yếu |
| Đậu tương | ~$10,20/giạ | → Trung tính |
| Khí tự nhiên | ~$3,09/MMBtu | ↔ Phân hóa |
Lưu Ý Với Nhà Đầu Tư Hàng Hóa Phái Sinh Việt Nam
Thị trường hàng hóa phái sinh đang trải qua giai đoạn biến động lịch sử, đặc biệt tại nhóm năng lượng. Đối với nhà đầu tư tham gia qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), các phiên giao dịch dầu WTI và Brent hiện có mức biến động rất cao — đòi hỏi chiến lược quản trị rủi ro chặt chẽ, đặc biệt trong việc đặt mức dừng lỗ và kiểm soát tỷ lệ ký quỹ.
Trong ngắn hạn, hai sự kiện quan trọng cần theo dõi sát: dữ liệu PMI tháng 3 của Mỹ (hôm nay) và diễn biến đàm phán xoay quanh eo biển Hormuz — bất kỳ tín hiệu nào từ hai đầu mối này đều có thể tạo ra cơ hội giao dịch đáng kể trên toàn bộ bảng hàng hóa.
Cập nhật lúc: 24/03/2026
Tags: dầu thô, vàng, hàng hóa phái sinh, WTI, lúa mỳ, đậu tương, cà phê, kim loại, năng lượng, MXV, thị trường hàng hóa, eo biển Hormuz, phái sinh hàng hóa Việt Nam