1. Bối cảnh vĩ mô: Bất ổn địa chính trị, căng thẳng thương mại và nhu cầu trú ẩn
Thị trường tài chính toàn cầu đang ở trạng thái “nhạy cảm” khi hàng loạt rủi ro vĩ mô và địa chính trị chồng lớp.
Tâm điểm là những phát ngôn và động thái mới từ Mỹ liên quan tới chính sách thương mại và địa chính trị. Tổng thống Mỹ đã đưa ra các tuyên bố khiến thị trường lo ngại về nguy cơ gia tăng rào cản thương mại với các đối tác lớn, đồng thời gia tăng căng thẳng trong quan hệ với một số nền kinh tế chủ chốt. Bên cạnh đó, đàm phán hoà giải xung đột giữa các cường quốc và khu vực vẫn chưa có bước tiến rõ ràng, làm gia tăng nhu cầu nắm giữ tài sản an toàn.
Trong bối cảnh đó, dòng tiền toàn cầu có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản trú ẩn như vàng, bạc, đồng thời duy trì sự quan tâm đối với các hàng hoá cơ bản gắn với câu chuyện cung – cầu dài hạn như năng lượng, nông sản và kim loại công nghiệp.
2. Kim loại quý: Vàng vượt 5.000 USD/oz, thiết lập đỉnh lịch sử mới
Theo dữ liệu của Trading Economics, giá vàng giao ngay đã tăng lên quanh 5.075,94 USD/oz trong ngày 26/01/2026, tăng khoảng 1,77% so với phiên trước, đồng thời:
- Tăng hơn 17% trong vòng 1 tháng gần nhất.
- Tăng hơn 85% so với cùng kỳ năm trước.
- Chính thức chạm mức cao lịch sử mới trên 5.080 USD/oz.
Động lực chính của nhịp tăng này đến từ:
- Nhu cầu trú ẩn trước bất ổn chính trị, thương mại và địa chính trị.
- Kỳ vọng lãi suất thực tại Mỹ duy trì xu hướng giảm dần trong trung hạn.
- Dòng tiền đầu tư tổ chức tiếp tục gia tăng sở hữu vàng trong danh mục như một tài sản phòng thủ chiến lược.
Trên các sàn phái sinh quốc tế, hợp đồng vàng tương lai kỳ hạn đầu 2026 đồng loạt duy trì trên vùng 5.000 USD/oz, cho thấy thị trường không xem đỉnh mới chỉ là “biến động nhất thời”, mà là một mặt bằng giá mới được kỳ vọng giữ vững trong trung hạn.
Bạc và một số kim loại quý khác cũng bứt phá. Giá bạc giao dịch trên vùng 100 USD/oz, với mức tăng rất mạnh trong 1 năm qua nhờ vai trò kép: tài sản trú ẩn và kim loại công nghiệp trong năng lượng tái tạo, điện tử, xe điện.
Ý nghĩa với nhà đầu tư phái sinh tại Việt Nam:
Nhóm kim loại quý, đặc biệt là vàng, tiếp tục là tâm điểm của dòng vốn đầu cơ lẫn phòng hộ. Các chiến lược giao dịch theo xu hướng (trend-following) và chiến lược phòng ngừa rủi ro danh mục tài chính đang được ưu tiên.
3. Kim loại cơ bản: Đồng giữ xu hướng tích cực nhờ câu chuyện cung – cầu dài hạn
Dù không tạo ra cú sốc như vàng, nhóm kim loại cơ bản vẫn diễn biến tích cực.
Giá đồng trên thị trường quốc tế duy trì xu hướng tăng trong tháng 1/2026, được hỗ trợ bởi:
- Kỳ vọng nhu cầu đồng tăng mạnh nhờ quá trình chuyển dịch năng lượng (lưới điện, năng lượng tái tạo, xe điện).
- Nguồn cung tiềm ẩn rủi ro gián đoạn từ một số mỏ lớn.
- Tồn kho ở mức thấp so với trung bình nhiều năm.
Trong bối cảnh đó, các ngân hàng đầu tư và tổ chức phân tích lớn tiếp tục xếp đồng vào nhóm hàng hoá hưởng lợi dài hạn, song song với vàng và một số kim loại công nghiệp khác.
Đối với nhà đầu tư phái sinh, đồng là mặt hàng phù hợp cho các chiến lược trung – dài hạn dựa trên chủ đề “chuyển dịch năng lượng” và mở rộng hạ tầng dữ liệu toàn cầu.
4. Năng lượng: Dầu thô dao động quanh vùng 60 USD/thùng, rủi ro địa chính trị hỗ trợ mặt bằng giá
Thị trường dầu thô tuần này ghi nhận trạng thái tích luỹ đi ngang sau nhịp phục hồi trước đó:
- Dầu WTI duy trì quanh vùng trên 60 USD/thùng.
- Dầu Brent giao dịch quanh vùng 65 USD/thùng.
Theo các phân tích thị trường, giá dầu đang chịu tác động đan xen giữa:
- Nỗi lo nhu cầu suy yếu nếu tăng trưởng toàn cầu chậm lại.
- Rủi ro gián đoạn nguồn cung từ các khu vực sản xuất trọng yếu do căng thẳng tại Trung Đông và các điểm nóng địa chính trị khác.
Trên TradingView, nhiều ý tưởng giao dịch cho rằng dầu đang trong pha tích luỹ trong biên độ 58–62 USD/thùng, phù hợp với các chiến lược giao dịch theo vùng giá (range trading), bán cao – mua thấp, kết hợp quản trị rủi ro chặt chẽ.
Gợi ý chiến lược:
- Nhà đầu tư phái sinh có thể tận dụng các biên dao động 3–5 USD/thùng cho chiến lược giao dịch ngắn hạn.
- Do dầu nhạy cảm với tin địa chính trị, cần ưu tiên kịch bản quản trị rủi ro theo tin tức (event-driven).
5. Nông sản: Đậu tương, lúa mì, ngô nhích tăng; đường chịu áp lực dư cung
Đậu tương, lúa mì, ngô
Trên sàn CBOT, nhóm ngũ cốc có diễn biến hồi phục nhẹ:
- Đậu tương giao dịch quanh vùng trên 1.070 USD mỗi đơn vị tham chiếu, tăng hơn 2% trong tháng.
- Lúa mì nhích lên trên 530 điểm, tăng gần 4% trong tháng.
- Ngô dao động quanh vùng 430 điểm, dù vẫn giảm so với cùng kỳ năm trước.
Dữ liệu từ Barchart cho thấy:
- Đậu tương kỳ hạn ghi nhận nhịp tăng 3–4 cent/giạ trong phiên gần nhất, với xuất khẩu đạt mức cao mới trong niên vụ; Trung Quốc vẫn là khách hàng lớn.
- Lúa mì tăng 0,5–0,6% khi thị trường kỳ vọng nhu cầu xuất khẩu cải thiện và lo ngại về vận chuyển do yếu tố địa chính trị.
Nhìn chung, nhóm nông sản đang rời khỏi trạng thái “trầm lắng” trước đó, chuyển sang giai đoạn hồi phục nhẹ, tạo cơ hội cho các chiến lược giao dịch theo xu hướng ngắn hạn hoặc theo mùa vụ.
Đường: Áp lực dư cung toàn cầu
Trái ngược với đậu tương và lúa mì, đường lại chịu áp lực giảm:
- Giá đường thô dao động quanh vùng 14,7 cent/pound, giảm hơn 3% trong tháng và hơn 22% so với cùng kỳ năm ngoái.
- Nguyên nhân chính là thị trường dự báo thặng dư hơn 2 triệu tấn đường trong niên vụ hiện tại, dẫn dắt bởi nguồn cung mạnh từ Ấn Độ và sản lượng ổn định từ Brazil.
Barchart ghi nhận thêm:
- Brazil tăng tỷ lệ mía dành cho sản xuất đường.
- Ấn Độ nâng dự báo sản lượng và giảm lượng đường chuyển sang ethanol, làm gia tăng khả năng đẩy mạnh xuất khẩu.
Cà phê, ca cao
- Cà phê arabica tăng giá, hưởng lợi từ đồng USD suy yếu và kỳ vọng nhu cầu ổn định, trong khi robusta lên mức cao nhất 1,5 tháng.
- Ca cao tiếp tục xu hướng điều chỉnh sau giai đoạn tăng nóng trước đó, chịu tác động của lực chốt lời và triển vọng cung – cầu cân bằng hơn.
Ý nghĩa với nhà đầu tư phái sinh tại Việt Nam:
- Nhóm nông sản (đậu tương, lúa mì, ngô, cà phê) đang quay lại quỹ đạo hấp dẫn cho những chiến lược đa dạng hóa danh mục.
- Đường và ca cao lại phù hợp với các chiến lược bám theo xu hướng giảm hoặc phòng hộ rủi ro giá bán cho các doanh nghiệp trong chuỗi thực phẩm – đồ uống.
6. Góc nhìn chiến lược cho nhà đầu tư hàng hoá phái sinh tại Việt Nam
Trong bối cảnh vàng lập đỉnh lịch sử, dầu tích luỹ, nông sản phân hoá và đường – ca cao chịu áp lực giảm, thị trường hàng hoá phái sinh mang đến bức tranh đa chiều, giàu cơ hội nhưng cũng nhiều rủi ro.
Một số điểm nhà đầu tư nên lưu ý:
- Tập trung vào chủ đề chính của ngày: Vàng vượt 5.000 USD/oz là sự kiện tâm điểm, nhưng không nên bỏ qua các chuyển động đáng kể ở dầu, đậu tương, lúa mì, cà phê và đường.
- Quản trị đòn bẩy và rủi ro: Biến động lớn ở vàng, bạc, khí tự nhiên và một số hàng hoá nông sản yêu cầu kỷ luật chặt về ký quỹ, điểm cắt lỗ và quy mô vị thế.
- Đa dạng hoá danh mục: Kết hợp 4 nhóm chính – nông sản (đậu tương, lúa mỳ, ngô, cà phê, đường, ca cao), nguyên liệu công nghiệp, kim loại (vàng, bạc, đồng) và năng lượng (dầu, khí) – để giảm rủi ro phụ thuộc vào một mặt hàng.
- Theo sát dữ liệu vĩ mô và báo cáo chuyên ngành: Lịch công bố dữ liệu (lạm phát, lãi suất, tồn kho dầu, báo cáo WASDE, báo cáo tồn kho nông sản) có thể tạo ra các nhịp biến động mạnh trong ngày, phù hợp cho giao dịch phái sinh.
7. Kết luận: Vàng là tiêu điểm, nhưng cơ hội trải rộng trên nhiều nhóm hàng
Ngày 26/01/2026 đánh dấu một cột mốc lịch sử của thị trường hàng hoá khi vàng chính thức vượt mốc 5.000 USD/oz, khẳng định vai trò tài sản trú ẩn số một trong giai đoạn bất ổn vĩ mô và địa chính trị. Cùng lúc, dầu thô duy trì trạng thái tích luỹ, nông sản (đậu tương, lúa mì, ngô, cà phê) có dấu hiệu phục hồi, trong khi đường và ca cao chịu áp lực từ câu chuyện dư cung.
Đối với nhà đầu tư hàng hoá phái sinh tại Việt Nam, đây là thời điểm phù hợp để:
- Tái cơ cấu danh mục theo các chủ đề lớn: trú ẩn (vàng), chuyển dịch năng lượng (dầu, đồng), an ninh lương thực (nông sản), và chuỗi thực phẩm – đồ uống (đường, cà phê, ca cao).
- Tăng cường sử dụng phái sinh không chỉ để tìm kiếm lợi nhuận, mà còn để phòng hộ rủi ro giá nguyên liệu cho doanh nghiệp.
Việc theo dõi sát sao diễn biến giá trên các nguồn dữ liệu quốc tế uy tín như Reuters, Trading Economics, TradingView, Barchart… sẽ giúp nhà đầu tư trong nước ra quyết định kịp thời, dựa trên thông tin minh bạch và cập nhật mỗi ngày.