Bối Cảnh Vĩ Mô: Căng Thẳng Trung Đông Vẫn Là “Ẩn Số” Lớn Nhất Của Thị Trường
Thị trường hàng hóa toàn cầu phiên giao dịch tuần này tiếp tục bị chi phối bởi diễn biến xung đột tại Trung Đông. Tính đến ngày 23/3/2026, dầu Brent giao dịch ở mức khoảng 101 USD/thùng, dù đã giảm hơn 10 USD so với phiên trước song vẫn cao gần 29 USD so với một năm trước đây. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc eo biển Hormuz — tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu và khí toàn cầu — gần như bị tê liệt, đẩy giá năng lượng tăng mạnh.
Sự biến động năng lượng lan tỏa sang toàn bộ phổ hàng hóa: từ ngũ cốc, cà phê cho đến kim loại cơ bản — tạo ra một thị trường đầy phân hóa giữa các nhóm tài sản.
Nhóm Năng Lượng: Dầu Thô Vẫn Căng Thẳng, WTI Phục Hồi Trên 90 USD
Biên độ giao dịch ngày 24/3 của dầu thô WTI dao động từ 88,54 đến 92,68 USD/thùng, trong đó WTI Futures ghi nhận mức tăng hơn 4,55%, đạt 92,14 USD/thùng.
Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) dự báo giá Brent sẽ duy trì trên 95 USD/thùng trong ít nhất hai tháng tới, trước khi giảm dần về dưới 80 USD vào quý 3/2026, phụ thuộc vào diễn biến xung đột và tiến độ khôi phục sản xuất tại Trung Đông.
Đáng chú ý, tại Việt Nam, việc giá xăng dầu leo thang tác động trực tiếp đến chi phí vận tải, buộc ngành đường sắt phải điều chỉnh giá vé và cước hàng hóa. Giá xăng E5 RON92 và RON95 trong nước đã được điều chỉnh tăng đáng kể từ ngày 19/3/2026.
Nhóm Kim Loại Quý: Vàng Điều Chỉnh Nhẹ Sau Tuần Giảm Mạnh
Giá vàng giao ngay đang dao động ở mức 4.588 USD/oz tính đến ngày 25/3/2026. Kim loại quý này đã xác lập mức đỉnh lịch sử 5.595 USD/oz vào ngày 29/1/2026 trước khi bước vào giai đoạn điều chỉnh.
Ngày 25/3, giá vàng được dự báo tiếp tục dao động trong vùng 4.255 – 4.441 USD/oz, với xu hướng có thể tiếp tục phục hồi nhẹ trong tuần tới khi các nhà đầu tư chờ đợi số liệu PMI và đơn xin trợ cấp thất nghiệp của Mỹ.
Về triển vọng, đà tăng của vàng hướng về vùng 5.000–5.400 USD/oz trong năm 2026 được hỗ trợ bởi mua ròng của ngân hàng trung ương ở mức kỷ lục, lạm phát dai dẳng và nguồn cung khai thác tăng trưởng chậm.
Nhóm Kim Loại Cơ Bản: Đồng Dẫn Đầu Đà Phục Hồi, Nhôm Gặp Áp Lực
Trên sàn LME, đồng tăng thêm 5.125 CNY/tấn (tương đương +1,5%), trong khi nhôm giảm nhẹ 0,47% và kẽm giảm 0,42%.
Trước đó, các kim loại công nghiệp đã có giai đoạn bứt phá mạnh đầu năm 2026, với đồng phá vỡ mức 13.000 USD/tấn trên LME và nhôm đạt đỉnh cao nhất kể từ tháng 4/2022. Tuy nhiên, lo ngại nhu cầu từ Trung Quốc có thể suy yếu và rủi ro địa chính trị gia tăng đang tạo áp lực điều chỉnh.
Nhóm Nông Sản: Đậu Tương Ngược Dòng, Lúa Mỳ và Ngô Chịu Áp Lực
Đậu Tương
Trong phiên 24/3, trái ngược với xu hướng chung, giá đậu tương kỳ hạn tháng 5 (SK26) tăng nhẹ 2,25 cent, đạt 11,6305 USD/bushel, nhờ lực đỡ từ sự phục hồi của giá dầu sau khi Iran phủ nhận các cuộc đàm phán với Washington.
Lúa Mỳ và Ngô
Ngược lại, hợp đồng lúa mỳ mềm đỏ mùa đông tháng 5 (WK26) giảm 7,05 cent xuống 5,8775 USD/bushel khi tâm lý lo ngại thiếu hụt tại Trung Đông và Bắc Phi phần nào được giải tỏa. Áp lực bổ sung đến từ tình trạng dư cung toàn cầu và hoạt động xuất khẩu của Mỹ kém khả quan.
Nhóm Nguyên Liệu Công Nghiệp: Cà Phê Phân Hóa Mạnh — Arabica Bứt Phá, Robusta Hạ Nhiệt
Đây là điểm nhấn quan trọng nhất trong phiên giao dịch hôm nay, đặc biệt với các nhà đầu tư và doanh nghiệp trong ngành cà phê tại Việt Nam.
Giá cà phê Robusta kỳ hạn tháng 3/2026 trên sàn London giảm còn 3.751 USD/tấn (giảm 0,70%, tương đương -27 USD/tấn), trong khi giá Arabica kỳ hạn tháng 5/2026 trên sàn New York tăng lên 311,75 US cent/lb (+1,55%, tương đương +4,75 cent/lb).
Nguyên nhân phân hóa:
Giá Robusta giảm do áp lực cải thiện nguồn cung toàn cầu. Đầu tháng 3/2026, tồn kho Robusta đạt chuẩn trên sàn ICE London tăng lên mức cao nhất trong 3,5 tháng, đồng thời xuất khẩu Robusta toàn cầu từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026 tăng mạnh nhờ nguồn cung phục hồi từ Việt Nam, Ấn Độ, Indonesia và Uganda.
Về phía Arabica, việc các nông dân tại Brazil hạn chế bán ra do lo ngại gián đoạn vận chuyển, cùng với chi phí vận tải và phân bón tăng cao liên quan đến xung đột với Iran, đang hỗ trợ giá Arabica tiếp tục tăng.
Thị trường trong nước:
Giá cà phê tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên đến cuối ngày 24/3 dao động trong khoảng 92.600 – 93.700 đồng/kg, giảm 300–500 đồng/kg so với phiên trước.
Thị Trường Hàng Hóa Phái Sinh Việt Nam: Bước Ngoặt Pháp Lý Quan Trọng Năm 2026
Bên cạnh diễn biến giá cả, một tin tức lớn về thể chế đang định hình lại tương lai ngành hàng hóa phái sinh trong nước.
Bộ Công Thương được giao chủ trì xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh — dự án Luật đã được bổ sung vào Chương trình lập pháp năm 2026 theo Nghị quyết số 119/2026/UBTVQH15, dự kiến trình Quốc hội xem xét và thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Nhóm nông sản xuất khẩu như cà phê, hồ tiêu, gạo và cao su được đánh giá là “ứng viên sáng giá” để niêm yết trên sàn phái sinh nội địa, nhờ lợi thế cạnh tranh của Việt Nam và sự liên thông giá với thị trường quốc tế. Nhóm năng lượng (xăng dầu, khí) và kim loại công nghiệp (thép, đồng, bạc) cũng nằm trong danh sách được xem xét.
Tổng Kết Và Nhận Định
| Nhóm Hàng Hóa | Xu Hướng | Mức Giá Tham Chiếu |
|---|---|---|
| Vàng (XAU/USD) | Điều chỉnh nhẹ | ~4.580 – 4.600 USD/oz |
| Dầu Brent | Biến động mạnh, neo cao | ~99 – 102 USD/thùng |
| Dầu WTI | Phục hồi | ~90 – 92 USD/thùng |
| Đồng LME | Tăng nhẹ | ~9.300+ USD/tấn |
| Cà phê Robusta | Giảm nhẹ | ~3.637 – 3.751 USD/tấn |
| Cà phê Arabica | Tăng mạnh | ~311,75 cent/lb |
| Đậu tương CBOT | Tăng nhẹ | ~11,63 USD/bushel |
| Lúa mỳ CBOT | Giảm | ~5,88 USD/bushel |
Nhận định chung: Thị trường hàng hóa phái sinh tuần này vận hành trong trạng thái phân hóa rõ rệt. Năng lượng vẫn là biến số trung tâm khi xung đột Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt dứt điểm. Nhà đầu tư nên theo dõi sát hai kịch bản: đàm phán ngoại giao thành công sẽ kéo dầu và hàng hóa giảm nhanh, trong khi leo thang xung đột có thể đẩy giá năng lượng vượt 110 USD/thùng trở lại. Vàng và đậu tương là hai nhóm tài sản phòng thủ đáng theo dõi trong bối cảnh bất định hiện nay.
(Bài viết được hỗ trợ bởi AI)