1. Bức tranh vĩ mô: Hàng hoá bước vào 2026 trong trạng thái “phân hoá”
Theo báo cáo Natural Resources Outlook 2026 của Ninety One, thị trường hàng hoá bước vào năm mới với trạng thái “vững hơn nhưng phân hoá rõ rệt”: vàng và đồng được hỗ trợ bởi các yếu tố cấu trúc dài hạn, trong khi dầu và ngũ cốc có dư địa hồi phục ở nửa sau năm 2026 khi cán cân cung – cầu dần thắt chặt trở lại.
Môi trường lãi suất được kỳ vọng hạ nhiệt, rủi ro địa chính trị duy trì, cùng nhu cầu từ hạ tầng điện, data center và chuyển dịch năng lượng là các trụ cột chính nâng đỡ nhóm kim loại và năng lượng.
2. Kim loại quý & kim loại cơ bản: Vàng và đồng vẫn là “xương sống”
Báo cáo nhận định vàng vẫn được hỗ trợ tốt nhờ:
- Đồng USD dự kiến mềm hơn trong trung hạn.
- Nhu cầu mua ròng từ ngân hàng trung ương tiếp tục duy trì.
- Quan ngại về nợ công và thâm hụt ngân sách Mỹ.
Điều này giúp vàng duy trì mặt bằng giá cao sau hai năm tăng mạnh, với dư địa “tích luỹ hoặc nhích tăng” thay vì sụt giảm sâu, miễn là lãi suất thực giảm dần.
Trong nhóm kim loại cơ bản, đồng được đánh giá là thị trường “căng nhất” trong các base metals: cung bị gián đoạn, tồn kho thấp trong khi nhu cầu cho lưới điện, năng lượng tái tạo, xe điện, trung tâm dữ liệu… vẫn rất lớn. Điều này tạo cơ sở cho xu hướng giá đồng duy trì vùng cao, hỗ trợ các vị thế dài hạn trên thị trường phái sinh đồng.
Nhôm mở đầu năm 2026 ở trạng thái vững, được hưởng lợi từ tăng trưởng nhu cầu và xu hướng thay thế đồng, dù nguồn cung mới tại Indonesia từ 2027 có thể gây áp lực về trung hạn.
3. Năng lượng: Dầu chịu áp lực ngắn hạn, nhưng có thể tạo đáy nửa đầu 2026
3.1. Dầu thô quốc tế giảm gần 3% do kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng
Trong phiên giao dịch ngày 05/02 (giờ Mỹ), giá dầu Brent giảm 2,75% xuống khoảng 67,55 USD/thùng, WTI giảm 2,84% về vùng 63,29 USD/thùng, chủ yếu do thị trường kỳ vọng rủi ro gián đoạn nguồn cung từ Iran có thể hạ nhiệt khi Mỹ và Iran đồng ý tổ chức đàm phán tại Oman.
Cùng lúc, đồng USD mạnh lên và áp lực điều chỉnh ở nhóm tài sản rủi ro cũng khiến dòng tiền thận trọng hơn với dầu.
3.2. Triển vọng: Dầu có thể chạm đáy rồi phục hồi
Theo phân tích của Ninety One, nhóm năng lượng đang ở trạng thái dư cung ngắn hạn nên bị xếp “underweight” đầu năm; tuy nhiên, dầu có thể tìm được vùng đáy trong nửa đầu 2026 và phục hồi sau đó khi OPEC và shale Mỹ vận hành gần công suất tối đa. Điều này có thể mở ra cơ hội cho các vị thế mua theo chu kỳ đối với dầu và cổ phiếu dầu khí, nếu nhà đầu tư chọn thời điểm phù hợp.
3.3. Tác động đến giá xăng dầu trong nước
Tại Việt Nam, giá xăng dầu bán lẻ trong nước ngày 06/02 được điều chỉnh tăng nhẹ (E5RON92 lên tối đa 18.439 đồng/lít, RON95-III tối đa 18.880 đồng/lít; dầu diesel tối đa 18.453 đồng/lít), phản ánh độ trễ của kỳ điều hành trước với bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh bởi OPEC+, xung đột Nga – Ukraine và căng thẳng Mỹ – Iran.
4. Nông sản: Ngũ cốc thoát dư cung, chuẩn bị bước vào chu kỳ thắt chặt
Sau năm 2025 dư cung với vụ mùa kỷ lục tại Mỹ và các nước sản xuất lớn, triển vọng 2026 cho thấy:
- Giá lúa mỳ, ngô, đậu tương từng chịu áp lực giảm do tồn kho tăng.
- Mức giá thấp bắt đầu khiến nông dân giảm diện tích gieo trồng, nhất là ở vùng biên lợi nhuận thấp.
- Nhu cầu từ nhiên liệu sinh học (ethanol) và thức ăn chăn nuôi tiếp tục tăng, thúc đẩy tiêu thụ ngô, đậu tương.
Điều này mở ra kịch bản cán cân ngũ cốc (corn, soybean, wheat) sẽ thắt chặt hơn từ nửa cuối 2026, tạo nền tảng cho giá lúa mỳ, đậu tương, ngô phục hồi sau giai đoạn suy yếu. Trên thị trường phái sinh, đây là nhóm nhà đầu tư nên theo dõi sát vì biến động giá sẽ nhạy hơn với các thông tin về thời tiết, diện tích gieo trồng và báo cáo cung – cầu toàn cầu.
Dữ liệu từ MarketWatch hiện cho thấy:
- Hợp đồng ngô liên tục (corn continuous) quanh 434 cent/giạ, giảm nhẹ 0,23%.
- Lúa mỳ 533,25 cent/giạ, giảm 0,37%.
- Đậu tương 1.103 cent/giạ, giảm khoảng 0,83%.
Mức giảm này cho thấy thị trường vẫn đang trong pha “lặng sóng tương đối”, trước khi bước vào giai đoạn tái định giá mạnh hơn nếu cung giảm và nhu cầu biofuel, thức ăn chăn nuôi tăng đúng như dự báo.
5. Nguyên liệu công nghiệp & các kim loại khác
Ngoài đồng và nhôm, nhóm kim loại và nguyên liệu công nghiệp khác (như thép, than, một số kim loại cho năng lượng mới) được đánh giá ở trạng thái “cân bằng – chọn lọc”. Triển vọng tăng trưởng của các mặt hàng công nghiệp này phụ thuộc nhiều vào:
- Đầu tư cơ sở hạ tầng, xây dựng.
- Chính sách năng lượng và cam kết giảm phát thải.
- Tiến độ triển khai các dự án năng lượng mới, pin, xe điện, data center.
Ở phía Trung Quốc, thị trường nguyên liệu kim loại vẫn được theo dõi sát thông qua các thay đổi về dữ liệu tồn kho, mô hình chi phí và chỉ số giá kim loại công nghiệp do các đơn vị như SMM (Shanghai Metals Market) công bố, cho thấy mức độ điều chỉnh phương pháp tính giá để bám sát biến động thực tế.
6. Góc nhìn cho nhà đầu tư phái sinh tại Việt Nam
Từ bức tranh trên, có thể rút ra một số hàm ý chính cho nhà đầu tư đang giao dịch các sản phẩm phái sinh hàng hoá (vàng, dầu, nông sản, kim loại…) trên các sở giao dịch quốc tế thông qua broker Việt Nam:
- Vàng và đồng tiếp tục đóng vai trò “trụ cột” cho danh mục hàng hoá, phù hợp với chiến lược trung – dài hạn, nhưng cần chấp nhận biến động cao trong ngắn hạn.
- Dầu thô, xăng dầu là nhóm có tính chu kỳ rõ, hiện đang trong pha điều chỉnh; cơ hội sẽ đến nếu giá về vùng đáy kỳ vọng của nửa đầu 2026.
- Ngũ cốc như lúa mỳ, đậu tương, ngô nhiều khả năng bước sang giai đoạn thắt chặt cung – cầu, phù hợp cho nhà đầu tư quan sát để đón các nhịp tăng giá theo chu kỳ mới.
- Quản trị rủi ro là yếu tố then chốt: sử dụng đòn bẩy vừa phải, đặt điểm cắt lỗ rõ ràng, tránh “bình quân giá” ngược xu hướng; ưu tiên kết hợp phân tích kỹ thuật (TradingView, v.v.) với dữ liệu cơ bản và tin tức từ các hãng uy tín như Reuters, MarketWatch, Bloomberg.
(Bài viết được hỗ trợ bởi AI)